Tâm lý học thay đổi mình như thế nào?

Mình là sinh viên Tâm lý, mình cảm thấy may mắn vì mình có cơ hội được tìm hiểu về một ngành học tuyệt vời. Trong quá trình học Tâm lý mình đã có rất nhiều thay đổi tích cực nên mình muốn chia sẻ với các bạn. Dưới đây là những chia sẻ chủ quan từ bản thân mình và mình mong nó sẽ có thể giúp bạn một chút gì đó trong khoảng thời gian này, mùa nhập học cũng sắp đến mà.

Nếu bạn chưa biết thì Tâm lý học là ngành khoa học nghiên cứu về hành vi và hoạt động tinh thần của con người. Hay nói một cách dễ hiểu thì Tâm lý học là ngành khoa học có thể đi sâu vào tâm thức để lý giải những xúc cảm của con người nhằm giúp chúng ta hiểu bản thân hơn thay vì kiềm chế và sợ hãi chính những cảm xúc ấy. Mình nghĩ các bạn còn cảm thấy lạ và mơ hồ với khái niệm này. Không thể từ chối sự thật rằng, văn hóa người Việt tụi mình hay nói rộng hơn là lối sống phương Đông chúng ta thường sẽ quan tâm về sức khỏe thể chất hơn sức khỏe tinh thần.

Nên Tâm lý học là phạm trù chắc hẳn còn nhiều mới mẻ và khá non trẻ. Nhưng mình có tin vui cho các bạn đang tìm hiểu về ngành Tâm lý học đây. Vào cuối năm 2020, Tâm lý học đã được đưa vào danh mục nghề nghiệp và được cấp mã nghề ở Việt Nam (được ký bởi Thủ tướng Chính phủ theo Quyết Định số 34/2020/QĐ-TTg), vì vậy những chức năng cụ thể và nhiệm vụ chủ yếu của ngành Tâm lý học cũng được đề cập cụ thể. Mình chọn Tâm lý học không vì một ước mơ nào to lớn nào.

Mình chỉ muốn chữa lành cho tâm hồn của chính mình – những nỗi sợ không tên, những tổn thương, những lo âu khiến mình cảm thấy mình không thể hòa nhập được cùng những bạn bè xung quanh. Mình không muốn là đứa trẻ có gương mặt ủ rũ, mình không muốn bị nói là tiêu cực, càng không muốn là người mà người khác nhìn vào chẳng thấy chút sức sống. Mình muốn được thấu hiểu. Mình nghĩ chắc chắn phải có ai đó tồn tại trên đời để hiểu những kẻ như mình. Nhưng không ai có thể giúp mình tốt hơn chính bản thân mình. Nên mình chọn học Tâm lý để bản thân mình có thể hợp lý hóa những tiêu cực của chính mình.

1️⃣TRÂN TRỌNG CẢM XÚC

Lúc mình buồn và mình kể ra để muốn ai đó lắng nghe thì những gì mình nhận lại là những lời động viên sáo rỗng: “Vui lên đi, đừng có buồn nữa”, “Buồn có giúp ích được gì đâu mà buồn hoài. Tích cực lên!”, vân vân và mây mây. Hoặc bạn thi thoảng sẽ được nhận câu hỏi: “Bạn vui nhất khi nào?” và nỗi buồn mặc nhiên được bỏ qua. Mình hiểu, tụi mình không muốn những nỗi buồn tồn tại trong bản thân, trong tâm hồn của chính mình. Nhưng bạn có biết loài người tụi mình là loài duy nhất may mắn sở hữu được cảm xúc mà không bất cứ loài vật nào có được.

Cảm xúc nào cũng là phần quan trọng của tinh thần. Cảm giác u sầu, bất lực, tự trách đều có giá trị của riêng chúng. Những cảm xúc mà xã hội mặc định là tiêu cực (hay chính bản thân chúng ta mặc định như thế) hoặc những cảm xúc mà tụi mình luôn lẩn tránh và chối bỏ lại góp phần giúp chúng ta điều chỉnh hành vi của tụi mình và ngừng tiêu phí sức lực cũng như thời gian vào những mục tiêu không đạt được.

Nếu mình không có những lúc dằn vặt tự trách bản thân hà cớ sao phải sợ những điều nhỏ nhặt kia thay vì mặc nhiên chấp nhận nó là đúng hay động viên phải tích cực và mạnh mẽ lên thì những hành vi sợ sệt trước kia cũng mình vẫn bám lấy mình đến hôm nay. Nếu tụi mình không có những hoài nghi về năng lực của bản thân thì mãi mãi tụi mình không thể tiến bộ lên được. Nếu tụi mình không từng buồn đến mức muốn đấm vào ai đó thì mình sẽ không trân trọng được những niềm vui nhỏ xíu.

Mình không muốn trở thành một người luôn lan tỏa năng lượng tích cực đến mọi người. Và bản thân mình cảm thấy những người luôn tỏ ra giàu năng lượng lại đáng thương làm sao. Tụi mình là con người, không phải một cổ máy được lập trình sẵn. Hãy để những nỗi buồn được tồn tại trong bạn, hãy cho bản thân mình những phút giây được suy nghĩ tiêu cực. Khi mình đang có chuyện buồn thì hãy thương bản thân mình, cứ cho phép bản thân buồn trong một khoảng thời gian nhất định rồi gác qua một bên, làm tiếp nốt những việc còn dang dở.

Chứ chính mình đang không vui mà buộc phải vui thì tội lắm (tụi mình đâu có thích làm những điều tụi mình không muốn?). Cởi mở với cảm xúc khó khăn có thể tạo ra những giá trị phù hợp với bản thân tụi mình đó. Tôn trọng cảm xúc cũng chính là tôn trọng bản thân bạn đấy, cho mình những phút giây u sầu để những niềm vui sau trở nên giá trị.

2️⃣BIẾT LẮNG NGHE

Việc “nghe” và “lắng nghe” là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Lắng nghe không phải là phản xạ vô thức của não bộ mà còn cần sự hòa hợp và chia sẻ. Không chỉ cảm nhận âm thanh mà còn lắng nghe những cảm xúc, những ý nghĩa và những mong đợi đằng sau âm thanh được phát ra.

Lúc trước mình hay chen ngang câu chuyện của người khác đang tâm sự với mình vì mình muốn được nhanh chóng cho họ lời khuyên. Nhưng mãi đến sau này, khi mình hiểu được cảm xúc quan trọng như thế nào, mình dần bỏ qua việc sẽ giúp ai đó nhanh chóng lấy lại được niềm vui vốn có. Mình muốn trở thành chỗ dựa, người có thể chân thành lắng nghe câu chuyện và trôi cùng dòng cảm xúc đó.

Mình nhìn nhận bản thân mình không có khả năng an ủi người khác nhưng mình có thể ngồi nghe ai đó tâm sự một cách chân thành nhất. Vì mình nghĩ, lúc cảm xúc đang tệ thì những lời khuyên dù có nghĩa cũng trở lên lưng chừng và sáo rỗng. Nếu là mình, mình cũng sẽ cần một người có thể lắng nghe câu chuyện của mình.

Thế thôi. Dành cả sự chân thành để lắng nghe câu chuyện ai đó, họ sẽ cảm nhận được sự tôn trọng từ phía bạn. Mình đoán chắc rằng những người tìm đến tụi mình để kể ra câu chuyện của họ thì họ đã có một sự tin tưởng nhất định dành cho bạn, nên hãy chân thành với từng cảm xúc của họ.

3️⃣THẤU HIỂU NGƯỜI KHÁC

Như mình đã nói ở trên, Tâm lý học có thể đi sâu vào tâm thức để lý giải được những cảm xúc bên trong tụi mình. Nhà tâm lý học Ba Lan Krytyna Skarzyska, từng kết luận: “Chất lượng cuộc sống của chúng ta phụ thuộc khá lớn vào việc xung quanh chúng ta có nhiều người thấu hiểu chúng ta hay không”. Nên mình nghĩ, nếu mình có thể hiểu ai đó một chút xíu nhỏ thì mình đang góp phần làm cuộc sống họ tốt hơn.

Chắc chắn mình không phải là chuyên gia trong lĩnh vực Tâm lý để có thể hiểu được tường tận hành vi của bất kì ai. Nhưng, Mình có thể cảm thông cho những nỗi sợ của những người xung quanh. Lờ mờ hoài nghi về sự ích kỷ của một người vì họ đã trải qua những tổn thương trong quá khứ. Hiểu được tại sao đứa bạn mình lại phải bám theo một kẻ chẳng xem trọng tình yêu của nó đến như vậy. Tụi mình rất ghét việc bị mẹ mắng, nhưng có ai thử từng đặt mình là mẹ? Mẹ mình hay mắng mình lắm, điều đó làm mình ghét mẹ đến phát điên lên.

Nhưng sau này mình hiểu, những áp lực công việc làm mẹ trở nên cáu gắt. Hãy tưởng tượng, cơ thể mẹ mình là ly nước những áp lực là những chất bẩn. Vậy khi mình làm ngã ly nước đấy thì những gì nó vơi ra chỉ toàn là sự tiêu cực. Nên việc mình bị mắng suy cho cùng cũng chỉ là chuổi phản ứng tâm lý mà thôi. Nên mình không thể oán trách được nữa (mặc dù mình không làm gì để đáng bị mắng).

Cứ hiểu những việc nhỏ nhặt như thế, mình cảm thấy lòng mình cũng nhẹ hơn. Mình gom nhặt những niềm vui nhỏ xíu cho vào ly nước của bản thân để nếu có tràn ra cũng sẽ chỉ là những dịu dàng mà không ai phải cảm thấy khó chịu. Mình đã thay đổi như thế dù không phải là điều gì quá to lớn nhưng từng việc nhỏ này mình sẽ cố vun vén và chăm sóc nó thật tốt để nó được nở hoa và lan tỏa.

Nếu bạn buồn thì mong bạn mặc kệ những vui vẻ xung quanh, chân thành với nỗi buồn đó nốt hôm nay và ngày mai lại bắt đầu một ngày mới thật đẹp. Nếu bạn đang muốn khóc thì mong bạn có thể rơi ra những giọt nước mắt đang muốn rời bạn đi, chân thành để nó ra đi rồi bạn sẽ lại vui vẻ thôi.

Tác giả: Gia Uyên

Web Tâm Sự, Viết Tâm Sự, Trang web tâm sự thầm kín, Diễn đàn tâm sự online, Blog Tâm sự, Tâm sự buồn của tôi, Tâm sự Eva, Góc tâm sự về cuộc sống, Tâm sự cuộc sống vợ chồng, Tâm sự buồn của người vợ, Tâm sự của người vợ cô đơn, Phụ nữ cô đơn trong hôn nhân, Viết tâm sự ở đâu, Web tâm sự online, Những bài viết tâm sự về tình yêu

Bình luận