Review sách – Có một phố vừa đi qua phố

“Ta bên nhau trên phố của bao người

Bao ân tình vừa đi qua phố

Có một phố vừa đi qua phố!

Có một người lắng phố, bên em.”

Một bản tình ca của một tâm hồn nghệ sĩ, một bản trường ca về tình yêu nơi Hà Nội cũ kỹ, cổ xưa và là một di cảo bằng chữ nghĩa của một nhà sáng tác đã mãi mãi lìa xa cõi đời. Ấy là tôi đang nói về ‘Có một phố vừa đi qua phố’ của Đinh Vũ Hoàng Nguyên (tôi xin phép gọi ông là “Y” như cái danh ông vẫn tự xưng cho mình trong tác phẩm).

Chọn lựa

Tôi có duyên gặp gỡ cuốn sách này vào một ngày đầu năm 2021, khi quay trở lại trường Đại học sau kỳ nghỉ tết dài. Một cái duyên mà theo tôi vẫn gọi ấy là tình cờ, bởi tôi chẳng hề có chủ đích tìm kiếm tác phẩm ấy khi bước chân vào nhà sách nọ. Tôi lựa mang về vì chiếc bìa màu cam tôi thích. Vì lật giở vài trang thấy có thể loại thơ tôi yêu. Và vì đọc được lời nhận xét của nhà báo nào đó bên Báo tuổi trẻ in ở bìa sau, về tác giả cuốn sách, rằng: “Chàng nhà thơ này chưa có thơ xuất bản, nhà văn này không có truyện ngắn đăng báo, họa sĩ này chưa có triển lãm cá nhân”. Bởi tôi có xu hướng luôn kiếm tìm những tác phẩm đầu tay của một ai đó, dù là mới thấy tên lần đầu hay đã từng đọc qua nhiều trang sách trước đó của họ, để thấy được cái gốc rễ văn thơ của một tác giả – có sách được xuất bản hẳn hoi.

Nhưng ‘Có một phố vừa đi qua phố’ không hề tồn tại sự vụng về mà tôi vẫn cố tìm cho kỳ được ở những ‘tác phẩm đầu tiên’ như trước đấy, mà lại rất khéo léo và hoàn chỉnh theo cái cách rất riêng. Hay bởi vì là di cảo văn chương, thơ phú của một tác giả đã khuất, nên mọi sự đều vô tình trở nên dễ chấp nhận hơn với người còn sống trên đời? Giống như Haruki Murakami từng nói ý là “nhưng tác phẩm của người đã mất thường có một giá trị tự nhiên cao vô cùng và dễ dàng trở nên quý báu”…

Thơ trong ‘Có một phố vừa đi qua phố’

25 bài thơ được in ngay sau lời tựa là một khúc ca triền miên về nhựa sống tràn trề trong tâm hồn luôn khao khát cống hiến cho chính đời mình và đời khác. Và với những kẻ lãng mạn luôn mơ màng, hẳn sẽ có cơ hội mà vẫy vùng trong cảm giác yêu đương ứ đầy trong từng câu chữ. Tôi chỉ biết nói thế bởi mỗi bài thơ của y đều bao chứa quá nhiều nghĩa yêu và sống đến nghẹn ngào.

Tôi thực cũng có viết thơ. Thơ tôi chưa thành tác phẩm, nên tôi chỉ dám nhận đấy là “mấy dòng chữ có vần”. Thấy bảo y cũng chẳng nhận thơ mình là thơ, nên thành thơ cũng là do chính tâm hồn người đọc tự quyết đấy thôi. Chỉ biết, dù viết ngược xuôi ý tứ, câu từ, với một nỗi niềm cống hiến suy tư và thể hiện bản thân, y đã thiện hoàn một triền miên cảm xúc cho những ai có duyên mà tìm đọc.

Cho đến những ngày cuối cùng, y vẫn gắng viết lại đôi câu khép lại đời mình mới yên ổn:

“Anh đi cuối những ngày nghiêng ngả bão.

Biết đời mình, mưa đã mát như em…”

Mấy mẩu truyện ngắn, vài dòng tản văn,…

Ngoài thơ, ‘Có một phố vừa đi qua phố’ còn bao chứa cả vài mẩu truyện ngắn cùng mấy dòng tản văn rời rạc được tổng hợp từ fanpage cùng tên của tác giả và blog ‘Lão thầy bói già’. Nói thật, ấy là tôi đọc lời giới thiệu nên mới biết, chứ cũng nào đã ghé thăm hai “lãnh địa” chữ nghĩa đó của y.

Bắt đầu từ ‘Một chuyện tình’, mấy truyện ngắn cùng tự sự của y dần hiện lên với thái độ khác hẳn cái tình của mấy dòng thơ y viết. Không mờ xa ẩn ý tình sầu, mà lộ liễu đến mức trần trụi, phô tất thảy những thực tế trong cuộc sống đời y qua giọng điệu trào phúng như Vũ Trọng Phụng thời đủ ăn. Nói cụ thể, tôi nghĩ bạn đọc hoàn toàn có thể coi những câu chuyện này là một thước phim tài liệu về những kẻ ở đủ mọi tầng lớp, cùng sống trong khu tập thể đậm nét Hà Nội xưa. Và với cái tài cảm nhận và thái độ nhiệt thành đáng quý đến mức phiền mấy người nghiêm túc, y đã kết nối những mảnh đời trong khu y sống theo cái cách lạ lùng qua việc ghét, việc thương, việc đồng cảm.

Để rồi suy xét, chẳng ai buồn bóc tách mà bình luận giọng văn ngang ngược, thô và tục có chừng mực của y. Việc cần làm là hiểu y qua chính xác những câu từ y dùng mà thôi.

“Tội” gán cho y

Ấy là tôi tự gán, chứ cũng không nhất định là “tội” của y thật.

Rằng “tội” của y, ấy là cái gì cũng ngắn ngủn và hụt hẫng.

Đầu tiên là cuộc đời 38 mùa xuân ngắn ngủn của y, mà đời nghệ sĩ giỏi thì ai mà chẳng muốn dài. Thứ hai là tác phẩm y để lại cũng chẳng bao nhiêu, đong đếm trong đúng một tác phẩm vừa là đầu, cụng vừa là cuối khiến người đọc cứ hụt hẫng một hồi. Còn ý cuối, ấy là y lạ lùng, mà chẳng ai có cơ hội nghe giải thích về mấy điều lạ lùng ấy từ y…

Tôi vừa viết mà cứ thấy tiếc, mà tiếc với tôi là một cái gì đấy kinh khủng vô cùng. Nên tôi viết để thêm một lần nghĩ về tác phẩm duy nhất trên đời – duy nhất “chất” của y ở trên đời.

Web Tâm Sự, Viết Tâm Sự, Trang web tâm sự thầm kín, Diễn đàn tâm sự online, Blog Tâm sự, Tâm sự buồn của tôi, Tâm sự Eva, Góc tâm sự về cuộc sống, Tâm sự cuộc sống vợ chồng, Tâm sự buồn của người vợ, Tâm sự của người vợ cô đơn, Phụ nữ cô đơn trong hôn nhân, Viết tâm sự ở đâu, Web tâm sự online, Những bài viết tâm sự về tình yêu

Bình luận